چالش ها در بحث صادرات زعفران

آنچه در پی آمده است نگاهی دارد به زعفران به عنوان محصولی استراتژیک و متحصر به فرد که تولید و صادرات آن نیازمند حمایت بیش از پیش است که بخش اول آن را دیروز ملاحظه کردید و اینک بخش دوم و پایانی را می خوانید:

نایب رئیس شورای ملی زعفران ایران درباره بسته بندی زعفران گفت: برخی مدعی هستند که مشکل زعفران ایران در بازارهای جهانی بسته بندی آن است، درحالی که اینگونه نیست؛ زیرا طی سال های اخیر بسته بندی های زعفران ایران به مراتب شیک تر و متنوع تر از دیگر کشورهای صادر کننده این محصول است .

به طور مثال بسته بندی زعفران ایرانی در مقایسه با بسته بندی زعفران اسپانیا و ایتالیا شیک تر و متنوع تر است و بسته‌بندی اسپانیا مربوط به ۲۰ سال پیش است که هنوز به همان شکل و شمایل محصول خود را می فروشند.

وی یادآور شد: شرکت ها و واحد بسته بندی و صادرات ایران برای یک واحد از یک گرم تا یک مثقال و کیلوگرم، ده ها بسته بندی شیک و متنوع دارد؛پس معضل ما بسته بندی محصول نیست.در این زمینه اکنون ظرفیت بسته بندی اتحادیه صادرکنندگان ما هزار تن در سال است؛ در حالی که ما ۴۰۰ تن تولید زعفران در سال داریم.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران ایران درباره زعفران فله ای می گوید: زعفرانی که حتی به افغانستان صادر می شود از مبادی قانونی با شناسه، بارکد، برند و بسته بندی انجام می شود اما بسته بندی های ما بزرگ و کیلویی است؛ زیرا ما کمتر از بسته بندی کیلویی نمی توانیم

صادر کنیم.

وی در تشریح علت صادرات کیلویی زعفران اظهار می دارد: زعفران کیلویی به مصارف صنعتی می رسد؛ به دلیل این که به صرفه نیست، زعفران با حجم پایین از ما خریداری نمی شود. به طور مثال تفاوت قیمت زعفران با حجم پایین و بالا کیلویی ۱۰۰ تا ۳۰۰ دلار (به دلیل هزینه های حمل و نقل) گران تر است.

 

میری با بیان این که حداکثر صادرات زعفران در بسته بندی های یک کیلوگرمی است، اضافه می کند: از ما بسته های بزرگ زعفران خریداری می کنند و ما هم ادویه و قهوه را در بسته بندی های بزرگ خریداری و وارد می کنیم.

نایب رئیس شورای ملی زعفران ایران براین باور است که همانند قاچاق مواد مخدر نمی توان از خروج پیاز زعفران از کشور هم ممانعت کرد اما اگر محدودیت های صادراتی حذف شود؛ به طور حتم از قاچاق این محصول جلوگیری می شود.

وی می افزاید: اکنون نزدیک یک سال است که به دلیل تشدید تحریم ها علیه ایران، صادر کنندگان زعفران دچار محدودیت های صادراتی شده اند؛ به طور مثال اگر ما بخواهیم زعفران صادر کنیم باید پیمان سپاری کنیم و ارز حاصل از صادرات را به کشور بازگردانیم درحالی که این امر با توجه به شرایط تحریم ها و مشکلات در نقل و انتقال پول ممکن نیست.

میری تصریح می کند: به طور حتم ما به دنبال آن هستیم که همانند گذشته ارز را به کشور خودمان بیاوریم اما امکانش وجود ندارد زیرا خود دولت هم نمی تواند ارز وارد کند و این درحالی است که دولت برای ما شرایط صادرات در قبال واردات را پیشنهاد داده است تا از معافیت مالیاتی و جوایز صادراتی بهره مند شویم اما باید بگوییم که ما وارد کننده نیستیم و تخصصی در این کار نداریم.

وی از دولت خواست تا راهکار جدیدی برای ورود ارز تجار زعفران ایجاد کند تا مجبور نباشند زعفران ایران را به پایین ترین ارزش به افغانستان بفروشند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران ایران با بیان اینکه برای محموله واردات حداکثر برگشت پول ۶ ماه است، می گوید: پول زعفرانی که صادر می شود باید ۱۵ تا ۲۰ روزه به دست تاجر برسد تا بخش های بعدی صادرات را آماده و

ارسال کنند.

این در حالی است که پول حاصل از فروش صادرات انقدر از این کشور به آن کشور انتقال پیدا می کند که مقدار قابل توجه آن به عنوان کارمزد کسر می شود و این به نفع تجار نیست؛از این پیشنهاد می کنیم دولت جایی را مشخص کند تا کارت واردکننده کالا در آن جا صادر شود و آن شخص ارز را در هر جای دنیا بگیرد و با ارز حاصل از صادرات زعفران کالا وارد کند؛ سپس پول صادرکننده در داخل کشور داده شود.

وی اضافه می کند: اگر این اتفاق بیفتد که ما زعفران مان را با کارت بازرگانی یک واردکننده صادر کنیم و آن ارز در اختیار واردکننده قرار بدهیم و واردکننده پول ما را به تومان بدهد، استقبال می کنیم.

میری همچنین خواستار برداشتن محدودیت های صادراتی و ارایه راهکارهای صادرات زعفران از سوی دولت شد تا این مشکل قبل از این که بازارهای صادراتی ایران از دست برود، برطرف شود.

حسین زینلی مجری طرح گیاهان دارویی کشور در وزارت جهاد کشاورزی هم در زمینه ثبت جهانی زعفران می گوید: کشوری می تواند ثبت ژنتیکی و جهانی یک محصول را انجام بدهد که ۶۰ تا ۷۰ درصد تولید آن محصول مربوط به آن کشور باشد.

وی می افزاید: درحال حاضر زعفران ایران در نظام زراعت زعفران مبتنی بر قنات در جی.اس «GIAHS»در سازمان خواروبار کشاورزی ملل متحد (فائو) ثبت جهانی شده است و بنابراین ما نگرانی در این خصوص نداریم و هر کشوری نمی تواند محصولی را که تولید می کند به ثبت جهانی به نام خود برساند.

زینلی علت صادرات زعفران ایران توسط افغانستان را تعرفه ترجیحی توسط این کشور دانسته و تصریح می کند: تعدادی از ایرانیان در کشورهای مختلف شرکت دارند و تجارت می کنند؛ در واقع با این روش تحریم ها را دور می زنند در این شرایط ما تجارتمان را انجام می دهیم اما کالا با نام و برند کشور ثالث صادر می شود.

وی اضافه می کند: در سال ۹۷ بیش از ۳۷۶ تن زعفران در سطح ۱۰۸ هزار هکتار در استان های کشور تولید شد و براساس آمار ۱۱ ماهه بیش از ۲۵۰ تن محصول زعفران به ارزش ۳۱۹ میلیون دلار به ۴۷ کشور دنیا صادر شده است.

مجری طرح گیاهان دارویی در وزارت جهاد کشاورزی درباره تولید زعفران کشور افغانستان می گوید: سطح توسعه کشت گیاه زعفران در افغانستان در حدی نیست که به سطح تولید ما برسند بنابراین این موضوع نگران کننده ای برای ما نخواهد بود.هرچند ما با برنامه ریزی و ارایه تسهیلات مالی تلاش داریم سطح زیرکشت و تولید خود را بیش از پیش افزایش دهیم.

پیازچه زعفران در مناطق سردسیر (با بارندگی زیاد) بسیار بهتر از مناطق گرمسیر عمل می کند و یکی از دلایل اصلی که باعث تمایز زعفران مرغوب از زعفران نامرغوب می شود، اقلیم آب و هوایی آن منطقه هست که هرچقدر منطقه سردسیر تر باشد، عملکرد و عیار زعفران بالاتر است.

زعفران به دلیل طبع گرم آن تا حد زیادی می تواند در مقابل هوای سرد مقاومت کند، پیاز زعفران در دمای منفی ۴۰ درجه سانتیگراد به رشد عادی خود ادامه می دهد و شادابی و نشاط برگ ها را کاملا حفظ می کند

گفته می شود ایرانیان ضمن صدور زعفران به بسیاری از نقاط جهان باستان، خواص آن را به یونانی‌ها، رومی‌ها، چینی ها و اقوام سامی از جمله عرب‌ها معرفی کردند و شیوه زراعت آن را در سده‌های اول تا چهارم هجری به امت‌های اسلامی اطراف مدیترانه آموختند و سپس کاشت زعفران در شمال آفریقا و اندلس (اسپانیای اسلامی) و صقلیه (سیسیل)

رواج یافت.

آمارها نشان می دهد با وجود این که اسپانیا حتی یک تن تولید زعفران ندارد اما حدود ۱۰۰ تن در سال ۱۳۹۳ زعفران به کشورهای دنیا صادر کرده ‌است. امارات هم حتی یک مزرعه زعفران ندارد اما جزو کشورهای عمده صادرکننده زعفران جهان به شمار می رود. همچنین افغانستان در سال ۱۳۷۰ حتی یک کیلو تولید زعفران نداشت اما اکنون ۱۶ تن تولید دارد.

افغانستان برای صادرات زعفران به آمریکا، هند و چین هیچ مانع تعرفه‌ای ندارد و در مدت کمی طرفداران بسیاری به دست آورده است. از سال ۲۰۱۳ تاکنون زعفران افغانستان برای سه دوره متوالی بهترین زعفران جهان از لحاظ کیفیت شناخته شده و توانسته رقبای قدری چون اسپانیا و ایران را کنار بزند؛ به طوری که در ماه مارس ۲۰۱۹ امارات متحده عربی خواستار خرید کل تولیدات زعفران افغانستان به صورت یکجا در آینده ای نزدیک شد.

کارشناسان با اشاره به اینکه ۷۵ درصد زعفران ایران هر‌ساله صادر می‌شود و تقریباً ۲۵ درصد آن مصرف داخلی دارد، بازار‌های خارجی و داخلی باید مورد مطالعه قرار گیرد،می گویند: برای حفظ بازار‌های موجود و گسترش دامنه عرضه و فروش، باید در بازاریابی علاوه بر بازارهای عمده فعلی در اروپا، آمریکای شمالی و ژاپن و استرالیا و کشورهای عرب منطقه، به دنبال بازارهای جدید در دنیا از جمله در آمریکای لاتین و کشورهایی مانند مصر و برخی از کشورهای آسیایی و شمال و جنوب آفریقا و بازار بزرگ چین هم بود. در عین حال که در بازاریابی هم باید از روش‌های نوین بهره گرفت و مهم‌تر از همه اینکه باید باب صادرات فله‌ای این محصول بسته شود که علاوه بر آثار منفی اقتصادی، با برخی تقلب‌ها به چهره اصیل محصول ایرانی لطمه وارد می‌کند

بی تدبیری ها،بلای جان صادرات

#بی تدبیری ها،بلای جان صادرات

 

 

 دکتر سهراب بختیار

 

با گذشت یکسال ازخروج ایالات متحده از توافق نامه موسوم به برجام و کاهش بی سابقه ارزش پول ملی انتظار  میرفت صادرات ایران جهش قابل توجهی را در سال ۹۷و ماههای ابتدایی سال ۹۸ داشته باشد.

ولی متاسفانه هم اکنون و در اواسط خرداد ۹۸ نه تنها شاهد این رشد نبوده ایم بلکه بصورت واقعی و براساس آمارهای غیردولتی (نه آمارهای ناصحیح وزارت)افول شدیدی را شاهد بوده ایم زیرا بخش عظیمی از صادرکنندگان غیر نفتی و خصوصی با ابلاغ مصوّبه های خلق الساعه بانک مرکزی و وزارتخانه های اقتصاد و صمت و..تمایلی به انجام هیچ فعالیتی در این حوزه را ندارند.

 با توجه به فرمایشات صریح بالاترین مقام تصمیم گیری ایران ،مبنی بر رونق تولید،و اذعان به تقویت صادرات به عنوان یگانه راه تحقّق آن و رفع وابستگی نفتی ،حرکت وزارتخانه های ذی ربط در این مسیر را دقیقا خلاف این جهت و در مسیر ضربه به صادرات و نابودی غیر قابل جبران آن میدانم و پیشنهاد میدهم از نظرات صادرکننده های بخش خصوصی و فعالین این بخش که فی الواقع متخصص تر از دوستان پشت میز نشین هستند به صورت جدّ ،استفاده نمایند

 بنده نیز معتقدم تنها روش برون رفت از مشکلات صادرکننده، اهتمام دولت برای تک نرخ کردن ارز است تا بتوانیم به معنای واقعی صادرات را تقویت نماییم

  امّا در شرایط موجود و نیاز بازگشت ارز حاصل از صادرات به کشور به آقای دکتر همتی پیشنهاد میدهم بازنگری جدّی در مصوّبات اخیر داشته و این موارد را که از طریق اتاق ایران ارسال نموده ام مورد تفحّص قرار دهید.

  بازگشت ارز حاصل از صادرات در کالاهای مختلف ،متفاوت است و این مهلت را از ۳ماه به زمانهای کافی ،که توسط دوستان در اتاق ایران به بخشهای مختلف ازجمله اقلام کشاورزی،سایر گروههای کالایی،فرش و صنایع دستی و خدمات فنی مهندسی مجزا شده است ،افزایش دهید.

(افزایش مهلت رفع تعهد ارزی صادر کنندگان)

 تغییر اساسی (در روشهای مختلف) ثبت و اعمال نحوه بازگشت ارز به اقتصاد کشور

 اتخاذ روش جدیدی در تعاملات مالی با کشورهای همسایه بخصوص عراق و افغانستان و تعیین صرافی های مجاز در این کشورهای زیر نظر نهادی غیر دولتی همچون اتاق های مشترک 

 پرداخت مشوّقات صادراتی برای متعهّدین به بازگشت ارز زودتر از زمان مقرّر

تنها با انجام صحیح راهکارهای مثبت توسط وزارت اقتصاد و اصلاح مصوّبات ممنوعیت و رفع ممنوعیت صادرات وزارت صمت و..که کاربرد یک ساعته در اقتصاد ما دارد(سیب زمینی ،پیاز،خرما ،مرغ و....) میتوان عزم و اراده دولت مردان را در جهت تقویت صادرات به عنوان شاهراه برون رفت از شرایط فعلی ،شاهد باشیم

@gsaffron

ممنوعیت صادرات زعفران به افغانستان 

ریاست جمهوری افغانستان براساس پیشنهاد وزارت کشاورزی و دامداری این کشور، واردات پیاز و زعفران را به افغانستان ممنوع کرد تا فرصت برای توسعه کشت زعفران و بهبود صادرات در داخل فراهم شود.

 

به گزارش صبحانه،«نصیراحمد درانی» وزیر کشاورزی افغانستان روز یکشنبه اعلام کرد که این تصمیم بر اساس پیشنهاد وزارتخانه او انجام شده و این کار باعث می شود که توجه بر رشد توسعه کشت زعفران متمرکز شود.

 

وی گفت که واردات زعفران خارجی و صادر کردن دوباره آن ، اعتبار زعفران افغانستان را که طی سه سال گذشته کیفیت خود را در سطح نخست جهان حفظ کرده است، یک خطر محسوب می شود.

 

به گفته درانی همچنین واردات پیاز زعفران به خاطر احتمال انتقال امراض گیاه زعفران و کاهش برداشت و اثر منفی که بر تولید و کیفیت زعفران افغانستان خواهد داشت، ممنوع شده است.

 

پیش از این اتحادیه زعفران کاران افغانستان نیز در دیدار با رئیس جمهوری این کشور خواستار منع واردات زعفران و پیاز آن به کشور شده بود، هر چند واردات زعفران وصادرات دوباره آن را از افغانستان تاکنون تایید نکرده است.

 

درانی حدود 20 روز پیش در مجلس نمایندگان افغانستان گفت که تولید زعفران افغانستان در سال گذشته حدود 10 تن بود اما این کشور بیش از 15 تن زعفران صادر کرده است که بیانگر واردات قاچاقی زعفران و صادرات دوباره آن است.

 

وی گفت که اگر جلو این روند گرفته نشود اثرات بدی بر تجارت و اعتبار زعفران افغانستان خواهد گذاشت و خواستار جلوگیری از آن شد.

 

وزارت کشاورزی افغانستان سال گذشته اعلام کرد که 10.6 تن زعفران در سال زراعی 1396 در این کشور تولید شده و این محصول از پنج هزار و 205 هکتار زمین تحت کشت زعفران برداشت شده است.

براساس طرح وزارت کشاورزی افغانستان قرار است طی پنج سال آینده 14 تن زعفران در افغانستان تولید شود و برهمین اساس توزیع پیاز زعفران بین کشاورزان و گسترش مزارع آن افزایش خواهد یافت.

 

زعفران سرخ فام شرق گناباد 

@gsaffron

عوامل مؤثر بر صادرات زعفران

 محققانی از دانشگاه تربت‌حیدریه پژوهشی را انجام داده‌اند که در آن عوامل مؤثر بر صادرات زعفران با تأکید بر برند و بسته‌بندی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

 

 نحوه انجام این پژوهش :

برای انجام این مطالعه، محققین فوق، پرسش‌نامه‌ای تخصصی را آماده کردند که در آن 36 معیار فرعی در سه گروه اصلی میزان تولید، میزان صادرات و فرآوری مورد توجه قرار گرفت. این پرسش‌نامه سپس در اختیار متخصصان فنی امور زعفران قرار داده شد تا از این طریق داده‌های مورد نیاز تحقیق به دست آیند. این داده‌ها، سپس با استفاده از روش‌های علمی مورد تجزیه‌وتحلیل واقع شدند.

 

نتایج پژوهش: 

بر اساس نتایج، فرآوری، صادرات و تولید به ترتیب رتبه اول تا سوم را ازلحاظ اهمیت اثرگذاری بر ارزآوری محصول زعفران به خود اختصاص دادند. 

همچنین مهم‌ترین معیار اثرگذار بر فرآوری، عدم وجود برند ملی (فقدان نام تجاری) 

مهم‌ترین معیار اثرگذار بر میزان صادرات، تقلب در زعفران 

و مهم‌ترین معیار اثرگذار بر میزان تولید، کار انفرادی زعفران‌کاران (کمبود شرکت‌های تعاونی مناسب) معرفی شدند.

  

 تحلیل نتایج: 

 

شاخص اول (فرآوری)

نتایج این مطالعه نشان داد مهم‌ترین و اساسی‌ترین شاخص تأثیرگذار بر روی ارزآوری زعفران، فرآوری است که در دو گروه بسته‌بندی و برند مورد بررسی قرار گرفت. در راستای فرآوری، بعضی از موارد مانند ثبت یک برند ملی به‌نحوی‌که نماد و شناخت زعفران ایران در جوامع بین‌الملل باشد، مهم است».

 

  

در حیطه بسته‌بندی زعفران، رعایت استانداردهای جهانی، شکیل بودن بسته‌بندی، باب میل و سلیقه مشتریان بودن، طراحی زیبا و مشتری‌پسند دارای اهمیت است و در حوزه فرآورده‌های زعفران می‌توان گفت با استفاده از شرکت‌های دانش‌بنیان و طرح‌های تحقیقاتی در بخش‌های دولتی و خصوصی می‌توان فراورده‌های ارزشمند تولید کرده و ارزآوری زعفران را چندین برابر کرد».

 

یکی دیگر از زیرشاخه‌های فرآوری، بحث تبلیغات و حضور در صحنه‌های بین‌المللی است که بسیاری از کارشناسان و متخصصان فن بسیار روی آن تأکید کرده و اعتقاد دارند تا زمانی‌که محصول زعفران ایران به جهان معرفی نشود، سود زیادی وجود نخواهد داشت. 

 

 در این راستا عوامل تأثیرگذار دیگر همچون، عدم تشکیلات منسجم در خرید، فروش، توزیع و بسته‌بندی، خصوصیات ناشناخته و فرآوری زعفران برای مردم جهان، عدم استفاده از نیروی کار ماهر و تحصیل‌کرده در زمینه تولید و بازاریابی و وجود موانع ورود انواع ماشین‌ها و مواد لازم در راستای فرآوری و بسته‌بندی (کاهش هزینه فرآوری) نیز مؤثر هستند».

 

 شاخص دوم (میزان کمی صادرات زعفران) 

 ازجمله زیر شاخص‌های آن، تقلب و سوءاستفاده افراد سودجو در بخش صادرات است. در بخش صادرات، این معیار از عوامل چالش‌برانگیز به‌حساب می‌آید

 حذف دلالان و صادرکنندگان غیرمجاز و جلوگیری از صادرات بی‌کیفیت و همچنین توجه به بازارهای هدف صادراتی و سرمایه‌گذاری در بازارهای جدید و نیز اطلاع از بازارهای عرضه و تقاضای داخل و بین‌المللی، قطعاً شکوفایی اقتصادی در بخش ارزآوری زعفران را حاصل خواهد کرد  

 

 شاخص سوم اثرگذار بر ارزآوری زعفران(تولید)

شاید این بخش نسبت به بخش‌های فرآوری و صادرات اهمیت کمتری داشته باشد، اما بی‌توجهی به تولید، موجب بروز بعضی از مشکلات مانند قاچاق پیاز زعفران به دیگر کشورها و انفرادی کار کردن زعفران‌کاران به علت کمبود شرکت‌های تعاونی، همچنین بی‌رغبتی کشاورزان به تولید و درنتیجه کاهش سطح زیر کشت آن و کاهش تولید می‌شود.

@gsaffron

سهم ایران در بازار جهانی زعفران از ۳۰

مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران با بیان اینکه باید کاری کرد که سهم ایران در بازار جهانی زعفران از ۳۰ درصد به ۸۰ درصد ارتقا یابد، گفت: برای کسب سهم ۸۰ درصدی در بازار زعفران، یک برند قدرتمند زعفران ایرانی تشکیل شود.
 

علی‌اوسط هاشمی طی نشستی با مسئولان بخش خصوصی و دولتی زعفران، با موضوع «اتخاذ تصمیم در خصوص مباحث صادرات و تجارت در بازار زعفران» با اشاره به ضرورت اندیشیدن در سطح ملی برای تحقق منفعت ملی، افزود: وقتی یک برند قدرتمند در عرصه زعفران ایرانی تشکیل شود، بدون شک هم به نفع کشاورزان خواهد بود و هم منافع بازرگانان تامین می‌شود.

مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران عنوان کرد: حتی می‌توان زمینه ایجاد بورس جهانی زعفران در ایران را فراهم کرد و در این راستا باید دست‌اندرکاران این محصول با نماینده فائو وارد فاز همکاری شده و از آنها کمک بگیرند.

هاشمی، ادامه داد: بازرگانان باید کاری کنند که کشاورزان برای تولید بیشتر تشویق شوند. این موضوع برای تجار نیز وزنه اعتباری محسوب خواهد شد و انسجام لازم در صیانت از تولید ملی را رقم می‌زند.

مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، تولید حداقل ۷۰ درصد زعفران جهان را در اختیار ایرانی‌ها دانست و گفت: شاید در تعیین قیمت نفت، اختیار چندانی نداشته باشیم، اما قطعا می‌توانیم در کنترل قیمت کالایی مانند زعفران، قوی‌تر عمل کرده و حرفی برای گفتن داشته باشیم.

این مقام مسئول، با گلایه از اینکه هنوز نتوانسته‌ایم شهرک صنعتی زعفران ایجاد کنیم، اظهار کرد: اکنون زعفران تنها بر اساس مصرف داخل کشور، بسته‌بندی می‌شود و تنوع مصرف بازارهای بین‌المللی را در آن لحاظ نکرده‌ایم. این در حالی است که می‌شود با تشکیل بورس جهانی زعفران، جهان را متقاعد کرد که برای خرید این طلای سرخ، از هر نقطه دنیا به ایران مراجعه کنند.

هاشمی تاکید کرد: باید رقابت را از درون به بیرون انتقال داد و در بازارهای خارجی از زعفران به عنوان کالایی که ویژه ایران است، صحبت کرد. این انعطاف، انگیزه تولید در کشاورزان را نیز افزایش داده و در نهایت برای کشور سودآور خواهد بود.

 

free joomla templatesjoomla templates